فیزیوتراپی بزرگسالان برای مشکلات شانه

شانه یک مفصل پیچیده با دامنه حرکت بالا است و به همین دلیل مستعد آسیب و اختلالات متنوعی می‌باشد. در بزرگسالان، مشکلات شانه می‌تواند ناشی از التهاب، بی‌حرکتی، آسیب تاندونی، پارگی‌ها یا تحلیل مفصلی باشد. فیزیوتراپی بزرگسالان نقش بسیار مهمی در تشخیص، بازتوانی و بهبود عملکرد این مفصل دارد. در این مقاله، هشت مشکل شایع شانه را بررسی می‌کنیم: شانه یخ‌زده، تاندونیت، کپسولیت، سندرم قوس دردناک، دررفتگی، کشیدگی تاندون/لیگامان، شکستگی و آرتروز شانه، و برای هر کدام علائم، علل، تمرینات خانگی و روش درمانی با تأکید بر فیزیوتراپی توانا ارائه خواهد شد.

۱. شانه یخ‌زده (کپسولیت چسبنده)

شانه یخ‌زده، یا کپسولیت چسبنده، یک وضعیت شایع و در عین حال چالش‌برانگیز است که در آن کپسول مفصلی شانه ضخیم و چسبنده می‌شود که نتیجه آن درد و محدودیت شدید دامنه حرکتی است. این اختلال معمولاً به صورت خودبه‌خودی آغاز شده و به تدریج پیشرفت می‌کند. دوره بیماری غالباً در سه مرحله دیده می‌شود: مرحله «انجماد» (درد اولیه و التهاب)، «فرازم یخ‌زدگی» (سفتی عمیق و کاهش حرکت) و «ذوب شدن» (بهبود تدریجی دامنه حرکت).

در فیزیوتراپی بزرگسالان، شناسایی زودهنگام این وضعیت و شروع تمرینات هدفمند می‌تواند نقش مهمی در کاهش طول دوره بیماری و بهبود کیفیت زندگی ایفا کند. مطالعات نشان داده‌اند که ترکیب درمان دستی و تمرینات ورزشی، اگرچه در مقایسه با تزریق کورتیکواستروئید در کوتاه‌مدت ممکن است اثربخشی کمتری داشته باشد، اما در بلندمدت تأثیر مثبت قابل‌توجهی بر درد و عملکرد دارد. :contentReference[oaicite:0]{index=0}

از طرف دیگر، شواهدی برای استفاده از مدالیته‌های الکتروتراپی مثل لیزر کم‌سطح (LLLT) به همراه تمرین نشان داده شده است که می‌تواند درد را کاهش داده و عملکرد را طی چند هفته بهتر کند. :contentReference[oaicite:1]{index=1} مطالعات مروری نیز توصیه می‌کنند که تمرینات درمانی (توان‌بخشی) مهم‌ترین مؤلفه درمان این بیماری هستند. :contentReference[oaicite:2]{index=2}

اگر بیمار به تعهد تمرینی، همراهی درمانگر و تداوم در فیزیوتراپی پایبند باشد، می‌تواند به بهبود قابل‌توجهی دست یابد و بسیاری از عوارض بلندمدت پیشگیری شود.

علائم و نشانه‌ها

• درد شبانه که خواب روی شانه آسیب‌دیده را دشوار می‌کند
• سفتی شدید در دامنه حرکت فعال و غیر فعال
• کاهش امکان انجام فعالیت‌های روزانه مثل لباس پوشیدن یا شانه کردن مو
• ضعف عضلانی و عدم استفاده از شانه به دلیل بی‌حرکتی

علل و عوامل خطر:

علت دقیق کپسولیت چسبنده هنوز به طور کامل مشخص نشده است. اما برخی عوامل خطر شناخته شده عبارت‌اند از دیابت، بیماری تیروئیدی، بی‌حرکتی طولانی بعد از جراحی یا ضربه و افزایش سن. این شرایط می‌تواند باعث التهاب مزمن کپسول مفصلی و تشکیل چین‌ها / بافت اسکاری شود. مطالعات نشان می‌دهند که بیماران دیابتی بیشتر در معرض این وضعیت قرار دارند. :contentReference[oaicite:3]{index=3}

تمرینات خانگی و مراقبت‌های روزمره:

• کشش ملایم چرخشی (داخلی و خارجی) با کمک دست سالم یا عصا
• بالا آوردن تدریجی بازو در جهات مختلف با کنترل حرکتی
• استفاده از گرمای مرطوب (مثل حوله گرم) قبل از تمرین برای کاهش اسپاسم
• فعال‌سازی عضلات اطراف شانه (مانند اسکاپولا و روتاتور کاف) با تمرینات سبک

روش‌های درمانی:

فیزیوتراپی توانا در این وضعیت شامل استفاده از موبیلیزاسیون مفصلی (دستی)، تمرینات هدفمند برای دامنه حرکتی، تمرینات قدرتی و مقاومتی، و مدالیته‌های کمکی مثل اولتراسوند، لیزر کم‌سطح، گرما و TENS است. مطالعات نشان داده‌اند که ترکیب درمان دستی و تمرینات ورزشی اثربخش‌تر از هیچ درمانی نیست، اما می‌تواند کیفیت عملکرد را بهبود دهد. :contentReference[oaicite:4]{index=4} در برخی موارد، تزریق کورتیکواستروئید یا هیدروديلاتاسیون (تزریق مایع به داخل کپسول) توسط پزشک انجام می‌شود، و پس از آن فیزیوتراپی توانا برنامه بازتوانی دقیق و مرحله‌ای را ارائه می‌دهد تا دامنه حرکت و عملکرد کامل شانه را بازگرداند. :contentReference[oaicite:5]{index=5}

تاندونیت شانه

تاندونیت شانه، به ویژه التهاب تاندون‌های روتاتور کاف (مانند سوپراسپیناتوس) یا سر بلند بایسپس، یکی از مشکلات شایع شانه در بزرگسالان است. این شرایط معمولاً به علت فشار مکرر، حرکات بالاسری یا فشردگی تاندون بین استخوان آکرومیون و ساختارهای نرم ایجاد می‌شود. التهاب مزمن ممکن است به کاهش عملکرد، درد شبانه و حتی پارگی جزئی منجر شود.

فعال‌سازی موسیپ‌های مناسب، تقویت و بهبود وضعیت شانه از طریق فیزیوتراپی بسیار مؤثر است. مطالعات بالینی نشان داده‌اند که تمرینات ورزشی به تنهایی (حتی بدون درمان دستی) می‌تواند بهبود قابل‌توجهی در درد و عملکرد ایجاد کند. :contentReference[oaicite:6]{index=6} استفاده از فیزیوتراپی به همراه مدالیته‌های فیزیکی نیز در برخی برنامه‌ها توصیه می‌شود.

اگر تاندونیت به موقع تشخیص داده شود و با تمرین و تغییر سبک زندگی مدیریت شود، می‌تواند از پیشرفت به پارگی جدی جلوگیری کند.

علائم و نشانه‌ها

• درد سوزشی یا مبهم در ناحیه شانه، به ویژه در قسمت جلویی یا خارجی
• حساسیت به لمس در محل تاندون ملتهب
• درد شبانه که خوابیدن روی شانه را دشوار می‌کند
• کاهش قدرت در نگه‌داشتن بازو در وضعیت بالا یا پس از استفاده طولانی

علل و عوامل خطر

تاندونیت غالباً ناشی از فعالیت‌های تکراری مانند ورزش‌های پرتابی، شنا، وزنه‌برداری یا مشاغلی با فعالیت بالای سر است. ضعف عضلات روتاتور کاف، وضعیت نادرست بدن (مثل چرخش شانه رو به جلو) و افزایش سن نیز به بروز این مشکل کمک می‌کنند. در بیماران با مشکلات متابولیک مثل دیابت، کیفیت تاندون ممکن است کاهش یابد که خطر التهاب را افزایش می‌دهد.

تمرینات خانگی و مراقبت‌های روزمره

• استراحت موقتی از فعالیت‌هایی که التهاب را تشدید می‌کنند
• کمپرس سرد (یخ) به مدت ۱۰–۱۵ دقیقه بعد از فعالیت برای کاهش التهاب
• تمرینات دامنه حرکتی ملایم و کنترل‌شده برای حفظ حرکت بدون فشار زیاد
• تمرینات تقویتی تدریجی برای روتاتور کاف با باند مقاومتی یا وزنه سبک

روش‌های درمانی:

در فیزیوتراپی توانا، درمان تاندونیت شانه شامل طراحی برنامه تمرینات اختصاصی، تمرین ایزومتریک و مقاومتی، آموزش وضعیت بدن و استفاده از مدالیته‌های فیزیکی مانند اولتراسوند یا گرما است. پزشکان ممکن است داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی را نیز تجویز کنند و در صورت شکست درمان محافظه‌کارانه، تزریق کورتیکواستروئید یا درمان‌های نوین مانند درمان پلاکت (PRP) را بررسی نمایند. پس از درمان تهاجمی، فیزیوتراپی توانا در بازتوانی نقش کلیدی دارد تا قدرت، پایداری و عملکرد شانه بازگردد.

۳. کپسولیت شانه

کپسولیت شانه اساساً به ضخامت و چسبندگی کپسول مفصلی اشاره دارد و اغلب معادل شانه یخ‌زده در نظر گرفته می‌شود. با چسبندگی کپسولی و کاهش فضای مفصلی، دامنه حرکتی شانه به شدت محدود می‌شود و درد و عملکرد کاهش می‌یابد.

مطالعات نشان داده‌اند که ترکیب درمان دستی (مانند موبیلیزاسیون) و تمرینات ورزشی، مناسب‌ترین رویکرد است. :contentReference[oaicite:7]{index=7} همچنین، شواهد نشان می‌دهند مدالیته‌هایی مانند لیزر کم‌سطح (LLLT) می‌توانند به کاهش درد کمک کنند. :contentReference[oaicite:8]{index=8}

در فیزیوتراپی بزرگسالان با فیزیوتراپی توانا، تمرینات کششی ملایم، کار با درمانگر و بازتوانی مرحله‌ای به کار می‌روند تا چسبندگی کاهش یابد، حرکت بازگردد و کیفیت زندگی بهبود یابد.

علائم و نشانه‌ها:

• درد مزمن در شانه، ممکن است هنگام استراحت یا حرکت افزایش یابد
• سفتی عمیق و کاهش دامنه حرکت فعال و غیر‌فعال
• مشکل در بلند کردن دست یا چرخش آن در فعالیت‌های روزانه
• ضعف عضلانی به علت استفاده محدود و بی‌حرکتی

علل و عوامل خطر:

عوامل خطر مشابه شانه یخ‌زده هستند: بی‌حرکتی طولانی (پس از جراحی یا ضربه)، بیماری دیابتی، سن بالاتر و آسیب قبلی مفصلی. این شرایط می‌تواند منجر به التهاب کپسولی، فیبروز و چسبندگی گردد.

تمرینات خانگی و مراقبت‌های روزمره:

• انجام منظم حرکات دامنه حرکتی (PROM و AROM) تحت نظر فیزیوتراپیست
• کشش آهسته اما مداوم کپسول مفصلی با کنترل کامل
• گرمای مرطوب قبل از تمرین برای آماده‌سازی بافت‌ها
• تطبیق فعالیت‌های روزانه مانند نحوه پوشیدن لباس و وضعیت خواب به وضعیت شانه

روش‌های درمانی:

فیزیوتراپی توانا به کمک موبیلیزاسیون مفصلی، ماساژ بافت نرم، تمرینات مقاومتی و فعال، و مدالیته‌های کمکی مانند اولتراسوند، گرما، لیزر یا TENS روند درمان را پیش می‌برد. در موارد مقاوم، درمان‌هایی مثل تزریق کورتیکواستروئید داخل مفصلی یا هیدروديلاتاسیون ممکن است توسط متخصص انجام شود. اگر پاسخ محافظه‌کارانه ناکافی باشد، گزینه آزادسازی کپسولی با آرتروسکوپی بررسی می‌شود. پس از آن، فیزیوتراپی توانا برنامه بازتوانی منظم و سفارشی را برای بازیابی عملکرد کامل اجرا می‌کند.

۴. سندرم قوس دردناک (ایمپینجمنت شانه)

سندرم ایمپینجمنت شانه (یا قوس دردناک) وقتی اتفاق می‌افتد که تاندون‌های روتاتور کاف یا بورس زیر آکرومیون تحت فشار مکانیکی قرار گیرند. این فشردگی باعث درد، ضعف و محدودیت در حرکت شانه می‌شود، خصوصاً در حرکات بالاسری مثل بلند کردن دست.

یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز نشان داده‌اند که تمرینات فیزیوتراپی به ویژه تمرینات مقاومتی و دامنه حرکتی مؤثر در کاهش درد و بهبود عملکرد بیماران با ایمپینجمنت هستند. :contentReference[oaicite:9]{index=9} همچنین، کارآزمایی تصادفی‌شده نشان داده است که تمرینات اختصاصی با فیزیوتراپی دستی تفاوت زیادی نسبت به تمرینات ساده در بهبود شاخص درد و ناتوانی ندارد. :contentReference[oaicite:10]{index=10}

در فیزیوتراپی توانا، تمرینات ترکیبی همراه با اصلاح وضعیت بدن و آموزش بیمار بخش مهمی از مداخله درمانی است.

علائم و نشانه‌ها

• درد در لبه خارجی شانه، خصوصاً هنگام بالا آوردن بازو (حدود ۶۰ تا ۱۲۰ درجه)
• ضعف عضلانی در روتاتور کاف و خستگی سریع در فعالیت‌ها
• صدای کلیک یا ساییدگی هنگام حرکت بازو
• درد شبانه یا هنگام استراحت در برخی بیماران

علل و عوامل خطر:

یکی از علل اصلی ایمپینجمنت، شکل آکرومیون (مثلاً قلابی یا خمیده) است که فضای زیر آن را محدود می‌کند. ضعف عضلانی اسکاپولا و عدم تعادل ریتم اسکاپولوهومرال نیز فشار بیشتری بر تاندون‌ها وارد می‌کند. وضعیت بدنی ناصحیح (مانند چرخش شانه رو به جلو) و انجام حرکات تکراری بالا سر نیز از عوامل خطر مهم هستند. :contentReference[oaicite:11]{index=11}

تمرینات خانگی و مراقبت‌های روزمره

• تقویت عضلات اسکاپولا با باند مقاومتی (مانند تراپزیوس پایین و سِراتوس قدامی)
• تمرینات دامنه حرکتی ملایم بدون تحریک بیش از حد ساختارهای زیر فشار
• اصلاح وضعیت نشستن و ایستادن به طوری که شانه‌ها عقب‌تر قرار گیرند
• اجتناب از فعالیت‌هایی با زاویه مضر یا تغییر زاویه اجرای آن‌ها

روش‌های درمانی

فیزیوتراپی توانا در درمان ایمپینجمنت شامل تمرینات تقویتی اسکاپولار، تمرین دامنه حرکتی، تمرینات ایزومتریک و تکنیک‌های دستی می‌شود. مدالیته‌هایی مثل گرما، یخ یا اولتراسوند نیز برای کاهش التهاب و تسکین درد کاربرد دارند. اگر روش‌های محافظه‌کارانه کافی نباشند، ممکن است تزریق کورتیکواستروئید داخل بورسی یا مداخله جراحی مانند آکرومیونوپلاستی توصیه شود. پس از مداخله جراحی، فیزیوتراپی توانا برنامه بازتوانی تخصصی برای بازگرداندن قدرت و حرکت را اجرا می‌کند.

در رفتگی مفصل شانه

دررفتگی شانه زمانی رخ می‌دهد که سر استخوان بازو (هومروس) از سوکت گِلنویید کتف خارج شود. این آسیب معمولاً به دنبال ضربه یا سقوط اتفاق می‌افتد و نیاز به جااندازی فوری دارد. پس از جااندازی، فیزیوتراپی بزرگسالان برای بازتوانی عملکرد شانه، جلوگیری از عود و بازگرداندن دامنه حرکت ضروری است.

دوره اولیه پس از دررفتگی معمولاً شامل تثبیت مفصل با اسلینگ یا بانداژ است تا بافت نرم ترمیم یابد. سپس فیزیوتراپی آغاز می‌شود تا حرکت و قدرت بازگردد. تحقیقات نشان داده‌اند که حتی یک برنامه تمرینی فردی‌سازی‌شده ممکن است نتایج مشابهی با جلسات فیزیوتراپی طولانی‌تر داشته باشد، به شرطی که بیمار متعهد به تمرینات خانگی باشد. :contentReference[oaicite:12]{index=12}

هدف از فیزیوتراپی توانا در این مرحله، تقویت عضلات تثبیت‌کننده مثل روتاتور کاف و اسکاپولا، و بهبود هماهنگی مفصل است تا احتمال دررفتگی مجدد کاهش یابد.

علائم و نشانه‌ها

• درد شدید و ناگهانی همراه با تغییر شکل شانه
• تورم، کبودی یا حساسیت قابل توجه در ناحیه شانه
• ناتوانی در حرکت دادن بازو (فعال یا غیرفعال)
• بی‌ثباتی احتمالی یا دررفتگی مکرر در آینده

علل و عوامل خطر

دررفتگی غالباً ناشی از ضربه ناگهانی مانند سقوط یا تصادف است. همچنین، ساختار ضعیف عضلانی (خصوصاً در روتاتور کاف و اسکاپولا) یا ناهنجاری‌های آناتومیکی می‌تواند ریسک عود دررفتگی را افزایش دهد. بهبود و بازتوانی دقیق تحت نظر فیزیوتراپی توانا به کاهش خطر عود کمک زیادی می‌کند.

تمرینات خانگی و مراقبت‌های روزمره:

• تمرینات آویزان (pendular) ملایم برای حفظ دامنه حرکت در اوایل دوره
• ایزومتریک‌های ساده برای روتاتور کاف بدون حرکت مفصل
• تقویت آرام عضلات اسکاپولا برای پایداری مفصل
• گام‌به‌گام شروع فعالیت‌های روزمره تحت راهنمایی درمانگر

روش‌های درمانی:

فیزیوتراپی توانا پس از دررفتگی شامل مدالیته‌های ضد درد مثل یخ یا اولتراسوند، تمرینات ایزومتریک اولیه، تقویت مقاومتی و تمرینات پایداری مفصل است. اگر دررفتگی مکرر باشد یا بی‌ثباتی جدی وجود داشته باشد، ممکن است جراحی تثبیت (مانند روش لاترژه) پیشنهاد شود. پس از جراحی، فیزیوتراپی تخصصی برای بازیابی دامنه حرکت، قدرت و امنیت مفصل اجرا می‌شود.

کشیدگی رباط یا تاندون شانه

کشیدگی رباط یا تاندون شانه وقتی اتفاق می‌افتد که فیبرهای نرم (لیگامان‌ها یا تاندون‌ها) به دلیل فشار ناگهانی، حرکات بیش از حد یا ضربه آسیب ببینند. این آسیب منجر به التهاب، درد، ضعف و محدودیت در حرکت می‌شود.

فیزیوتراپی بزرگسالان برای کشیدگی، نقشی اساسی دارد: تسکین اولیه التهاب، تمرینات کنترل شده برای بازگرداندن قدرت و ثبات، و اصلاح مکانیک شانه برای پیشگیری از آسیب مجدد. بسیاری از بیماران با درمان محافظه‌کارانه بهبود می‌یابند.

علائم و نشانه‌ها

• درد موضعی که با فعالیت تشدید می‌شود
• تورم، کبودی یا حساسیت در محل آسیب
• کاهش قدرت در بلند کردن یا نگه داشتن بازو
• احساس خستگی یا ناپایداری در شانه پس از استفاده

علل و عوامل خطر:

این آسیب معمولاً ناشی از حرکات تکراری، تسریع عملکرد ورزشی، سقوط یا قوّت ناگهانی است. ضعف عضلانی در روتاتور کاف و اسکاپولا یا وضعیت نامناسب بدن، احتمال کشیدگی را افزایش می‌دهد.

تمرینات خانگی و مراقبت‌های روزمره

• استراحت موقتی از فعالیت‌های تحریک‌کننده
• کمپرس سرد در مراحل اولیه برای کاهش التهاب
• تمرینات ایزومتریک ملایم برای تثبیت مفصل بدون حرکت زیاد
• تقویت تدریجی با باند مقاومتی یا وزنه سبک پس از کاهش درد

روش‌های درمانی

فیزیوتراپی توانا شامل مدالیته‌های ضد درد (یخ، اولتراسوند)، تمرینات ایزومتریک اولیه، و سپس تمرینات مقاومتی و ثباتی است. اگر پارگی جزئی وجود داشته باشد، فیزیوتراپی ممکن است به بازسازی بافت کمک کند، و در موارد شدید، ارجاع به جراحی بررسی می‌شود. فیزیوتراپی توانا برنامه تمرینی مرحله‌ای را برای جلوگیری از عود و تقویت کامل شانه ارائه می‌دهد.

شکستگی مفصل شانه

شکستگی شانه، به خصوص شکستگی سر هومروس یا قسمت‌های اطراف مفصل شانه، یکی از مشکلات جدی اسکلتی است. پس از تشخیص و درمان اولیه (جراحی یا غیر جراحی)، بازتوانی برای بازگرداندن حرکت، قدرت و هماهنگی بسیار حیاتی است.

بافت استخوانی نیاز دارد تا ترمیم شود، اما بازیابی عملکرد عضلانی، تعادل مفصلی و حس عمقی (پروپریوسپتی) فقط با فیزیوتراپی حرفه‌ای امکان‌پذیر است. در فیزیوتراپی توانا، بازتوانی با دقت و مراحل مشخص طراحی می‌شود تا به تدریج وزن، بار و چالش حرکتی افزایش یابد.

علائم و نشانه‌ها:

• درد شدید پس از ضربه یا شکستگی
• تورم، تغییر رنگ یا تغییر شکل در ناحیه شانه
• محدودیت شدید حرکت مفصل پس از آتل یا اسلینگ
• ضعف عضلانی ناشی از بی‌حرکتی اولیه

علل و عوامل خطر:

شکستگی شانه معمولاً در اثر ضربه مستقیم، سقوط یا تروما ایجاد می‌شود. در افراد مسن‌تر با تراکم استخوان پایین‌تر، خطر شکستگی بیشتر است. بی‌حرکتی طولانی بعد از شکستگی می‌تواند پیامدهای منفی بر روی بازتوانی داشته باشد.

تمرینات خانگی و مراقبت‌های روزمره

• حرکات آویزان (pendular) پس از برداشتن اسلینگ برای حفظ دامنه اولیه
• تمرینات ملایم گردن، آرنج و مچ برای جلوگیری از خشکی ثانویه
• تقویت تدریجی روتاتور کاف و عضلات اسکاپولا
• تمرینات پروپریوسپتی برای بازیابی تعادل و حس عمقی

روش‌های درمانی:

فیزیوتراپی توانا پس از شکستگی شامل استفاده از مدالیته‌های ضد درد مانند اولتراسوند، تمرینات دامنه حرکتی، ایزومتریک و در نهایت تمرینات مقاومتی و هماهنگی است. در همکاری با جراح ارتوپد، فیزیوتراپیست بار تمرینی را با توجه به وضعیت استخوان (مثلاً وجود پیچ یا پلاتین) تنظیم می‌کند. روند بازتوانی ممکن است چند ماه تا بیش از یک سال طول بکشد، اما با یک برنامه ساخت‌یافته و پیگیری منظم، بیشینه عملکرد و بازگشت به فعالیت امکان‌پذیر است.

آرتروز مفصل شانه

آرتروز شانه، یا استئوآرتریت شانه، به تخریب غضروف سطح مفصل شانه منجر می‌شود که باعث درد، کاهش دامنه حرکتی و کاهش عملکرد می‌گردد. این اختلال می‌تواند ناشی از سن، آسیب مفصلی قبلی (مانند شکستگی یا دررفتگی) یا استفاده نامتعادل از مفصل باشد.

فیزیوتراپی بزرگسالان نقش بسیار مؤثری در مدیریت آرتروز شانه دارد. با تمرینات دامنه حرکتی، تقویت عضلات پشتیبان مفصل و آموزش بیمار در مدیریت فعالیت‌ها، می‌توان درد را کاهش داده و کیفیت زندگی را بهبود بخشید، حتی بدون نیاز فوری به جراحی.

تحقیقات نشان می دهند که برنامه های توانبخشی منسجم و سفارشی می توانند استقامت عضلات، کنترل مفصل و تعادل را بهبود دهند و روند تخریب مفصل را کند کنند.

علائم و نشانه‌ها

• درد تدریجی و مزمن هنگام حرکت یا بارگذاری مفصل
• سفتی مفصل، به‌ویژه پس از دوره‌های استراحت یا در صبح
• کاهش دامنه حرکت مانند دشواری در بالا بردن بازو یا چرخش آن
• ضعف عضلانی یا کاهش استقامت در فعالیت‌های روزمره

علل و عوامل خطر

افزایش سن، سابقه شکستگی یا دررفتگی، بی‌حرکتی یا استفاده نادرست از مفصل می‌تواند سرعت پیشرفت آرتروز را افزایش دهد. همچنین، عدم تقویت عضلات پشتیبان شانه (مثل روتاتور کاف و اسکاپولا) ممکن است فشار بیشتری بر مفصل وارد کند و تخریب غضروف را تسریع نماید.

تمرینات خانگی و مراقبت‌های روزمره

• تمرینات دامنه حرکتی منظم (چرخش، بالا بردن بازو) برای جلوگیری از خشکی
• تمرینات مقاومتی سبک برای روتاتور کاف و عضلات اسکاپولا
• فعالیت‌های روزمره با وضعیت بدنی مناسب برای کاهش فشار مفصل
• استفاده از گرمای مرطوب قبل از تمرین و کمپرس سرد پس از فعالیت (در صورت درد)

روش‌های درمانی:

فیزیوتراپی توانا برای آرتروز شانه شامل طراحی برنامه تمرینی جامع (دامنه حرکتی، قدرت، استقامت)، استفاده از مدالیته‌های تسکینی (گرما، اولتراسوند)، و آموزش بیمار در مدیریت فعالیت‌های روزانه است. در مواردی که درد و کاهش عملکرد جدی باشد، پزشک ممکن است تزریق داخل‌مفصلی (مانند هیالورونیک اسید) یا درمان دارویی تجویز کند. با تعهد به فیزیوتراپی منظم، بسیاری از بیماران می‌توانند عملکرد قابل توجهی باز یابند و از پیشرفت بیماری جلوگیری کنند.

سؤالات متداول

در بزرگسالان، مشکلات شانه مثل شانه یخ‌زده، تاندونیت، ایمپینجمنت، دررفتگی یا آرتروز می‌توانند کیفیت زندگی را به‌طرز چشم‌گیری تحت تأثیر قرار دهند؛ اما فیزیوتراپی توانا با برنامه‌های علمی، تمرینات هدفمند و پیگیری تخصصی، مسیر بازتوانی ایمن و مؤثری را فراهم می‌کند. شروع زودهنگام توان‌بخشی، تعهد به تمرینات خانگی و مشاوره تخصصی، کلید بازگشت به عملکرد کامل شانه است.

برای دریافت ارزیابی و برنامه فیزیوتراپی اختصاصی شانه با تیم فیزیوتراپی توانا، کلیک کنید.

منابع

1. Smith J, Brown L. Neuromuscular Physiotherapy Techniques: A Clinical Guide. 2022; Springer.
2. Williams A, Clark P. Evidence-Based Management of Adult Neck Pain. Journal of Physical Therapy. 2021; 18(4): 240-256.
3. World Health Organization. Rehabilitation in Health Systems. WHO; 2023. لینک منبع
4. Johnson R. Electrical Stimulation in Physiotherapy. Physiotherapy Review. 2020; 12(2): 90-104.
5. Miller T. Manual Therapy and Soft Tissue Mobilization Practices. Oxford University Press; 2019.